متن سخنرانی کوفی عنان و ساموئل اشمید رییس جمهوری سوییس را هم ترجمه کرده ام و در روزنامه پول هم چاپ شده. فردا روی وبلاگ هم می گذارم شان.
+ نوشته شده در جمعه هجدهم آذر 1384ساعت 16:53 توسط ایمان بیک
|
پيگيري و پيادهسازي
تونس، پايان راه WSIS نبود. اين موضوع با تصويب برنامه تونس براي جامعه اطلاعات بار ديگر مورد تاكيد واقع شد؛ آنجا كه كشورهاي جهان اعلام كردند «حالا فرمان حركت از مباحثات و اصول به عمل است».
به همين دليل است كه به نتيجه رسيدن مذاكرات مربوط به پيگيري (Follow up) مصوبات و سند برنامه اقدام (Action pan) تونس، يكي از مهمترين دستاوردهاي اجلاس دو مرحلهاي جامعه اطلاعات عنوان ميشود.
بين مراحل اول و دوم اجلاس WSIS، يعني از دسامبر 2003 تا نوامبر 2005، بيش از دو هزار و 500 پروژه جديد براي پل زدن برشكاف ديجيتال تعريف شد و اسناد تونس به وضوح بر اين موضوع تاكيد داشت كه در اين راه، نياز به تعريف پروژههاي بيشتر و اقدام سريعتر است. ITU نيز با آغاز پروسه WSIS Stocktaking در حال ايجاد پايگاه دادهاي از فعاليتهاي مرتبط با پيادهسازي فناوري اطلاعات و ارتباطات در جهان است.
از ديگر اقدامات ITU براي مرحله تونس، ايجاد كتاب طلايي (Golden Book) به صورت الكترونيكي است كه پروژههاي معرفي شده در طول اجلاس را فهرست ميكند. تعداد اين پروژهها تاكنون به بيش از 200 مورد رسيده كه بعضي از آنها پروژههاي چند ميليون دلاري است. 11 برنامه اصلي كه در برنامه اقدام ژنو ديده ميشود، حاوي عناصر كليدي براي ايجاد جامعه اطلاعات است و برنامه تونس (Tunis Agenda) مشخص ميكند كه وظايف نهادها و سازمانهاي مختلف در پيادهسازي اين موارد كجاست.
بنابه اعلام يوشيو اوتسومي، دبيركل اجلاس، ITU به زودي گردهمايي ويژهاي را با همكاري يونسكو و UNDP بر پا خواهد كرد. اين سه سازمان، در واقع سه ستون مهم در تشكيل جامعه اطلاعاتي محسوب ميشوند، ITU به عنوان متولي زيرساخت، يونسكو تامين كننده محتوا و UNDP نهاد متولي توسعه.
تلاش براي پيادهسازي دستورالعملهاي «برنامه اقدام» با فعاليت Stocktaking اتحاديه جهاني ارتباطات دور برد و نهايي كردن روش مورد توافق براي ارزشيابي روند كاهش شكاف ديجيتال –براساس تعيين شاخصهاي عمومي- تكميل ميشود.
همچنين براي تسهيل در پيادهسازي مفاد اسناد WSIS دبيركل سازمان ملل موظف شد كه از هيات ارشد اجرايي (CEB)- هياتي متشكل از مديران آژانسهاي سازمان ملل- براي تاسيس گروه ويژه جامعه اطلاعات كمك بگيرد.
به اين منظور در ماههاي آينده، برنامهاي براي ايجاد، اهداف، روشها و نحوه عملكرد اين گروه تهيه و تنظيم خواهد شد. اين برنامه در گردهمايي آينده CEB كه در ماه آوريل 2006 در شهر مادريد اسپانيا برپا ميشود، ارايه خواهد شد. ITU، يونسكو و UNDP در تاسيس اين گروه نيز نقش عمدهاي ايفا خواهند كرد.
علاوه بر اين، دبيركل سازمان ملل از طريق سازمان ECOSOC (سازمان اجتماعي- اقتصادي سازمان ملل متحد) فرايند كار را به مجمع عمومي سازمان ملل در ماه ژوئن 2006 ميلادي گزارش خواهد كرد و يوشيو اوتسومي، دبيركل ITU نيز در همان اجلاس، نتايج اجلاس WSIS را تشريح خواهد كرد.
برنامه مهم بعدي در نوامبر سال 2006 خواهد بود، زماني كه ITU كنفرانس خود را در آنتاليا، تركيه برگزار مي كند و به بررسي و تبيين نيازهاي جامعه اطلاعات خواهد پرداخت.
اما يكي از مهمترين دستاوردهاي اجلاس WSIS براي ايران نيز در تعريف و تصويب همين مكانيزمهاي پيگيري نهفته است. ايران كه با تيم كارشناسي مجرب و متبحر خود، متشكل از آقايان اسپري، سعادت وصفايي كارشناسان وزارت امور خارجه و به رهبري نصرالله جهاننگرد دبير شوراي عالي اطلاعرساني در تمامي نشستهاي مقدماتي كار گروه راهبري اينترنت و نشستهاي اجلاس حضوري مقتدرانه و كارشناسي داشت، توانست با ارايه برنامهاي كه منافع تمامي طرفهاي درگير را پوشش دهد، طرح اجرايي مناسبي را براي پيگيري مصوبات ارايه كند. اين طرح توسط كشور مصر تكميل و برنامه ايران و مصر ثبت شد و در نهايت به تصويب رسيد.
هيات مذاكره كننده ايراني با توجه به مخالفت جدي كشورهاي توسعه يافته با ايجاد سازماني جديد و تخصيص منابع مالي مجزا اين شيوه را طراحي كرد كه براساس آن كار بين سازمانهاي موجود و آژانسهاي وابسته به سازمان ملل تقسيم ميشود.
همچنين قرار است در سال 2015 (سال پاياني اهداف توسعه هزاره) كنفرانسي جهت سرور و بازبيني نتايج تشكيل شود.
ادامه گفت وگوها
جهان فناوري اطلاعات و ارتباطات داراي مشخصههايي همچون تغيير تكنولوژيكي سريع و پويا است از همين منظر اينترنت آينده بسيار متفاوت از آن چيزي خواهد بود كه امروز شاهد آنيم و اين موضوع در گزارش سال 2005 اتحاديه ITU با عنوان «شبكه جهاني اشيا» (The Internet of things) نيز به خوبي مشهود است.
به طور خالصه اين گزارش كه توسط تيم تحليلگران واحد راهبرد و سياست ITU (SPU) تهيه شده، نگاهي به گام بعدي در مسير ارتباطات مستمر جهاني دارد. بر اين اساس، فناوريهاي جديدي همچون RFID و محاسبه هوشمند (Smart Computing) نويد دهنده دنيايي جديد از تجهيزات شبكه شده است. در آن زمان هر چيزي از چرخ اتومبيل گرفته تا مسواك وارد حوزه ارتباطات ميشوند و اينترنت را از شكل كنونياش – كه حاوي ارتباط دادهها و مردم است- به سمت اينترنت اشيا هدايت ميكند.
اين گزارش شامل 6 بخش است، در بخش اول «اينترنت اشيا» از ديدگاه فني معرفي ميشود.
بخش دوم اين گزارش به فناوريهاي تسريع كننده اين روند همچون RFID ميپردازد و در بخشهاي بعدي ويژگيهاي بارز، چالشها و فرصتهايي كه اينترنت آينده براي توسعه ايجاد ميكند، بررسي ميشود.
از منظر فرآيند پيگيري (Floow - up) نيز ميتوان به برنامههايي اشاره كرد كه نيازمند بازبيني و سياستگذاري مستمر و مراقبت مداوم است تا بتوان نتايج اجلاس را در سطح عملياتي مشاهده كرد.
در سطح ملي نيز، تمامي كشورها، بايد راهبردهاي الكترونيكي خود را به منظور توسعه و كاهش فقر طراحي كنند. تاريخ تعيين شده براي دسترسي به اين استراتژي سال 2015 است، اما بسياري از كشورها هم اكنون نيز پياده سازي چنين برنامههايي را آغاز كردهاند.
از سوي ديگر، قيمت و هزينه دسترسي نيز از مسايل مهمي است كه كاهش شكاف ديجيتال را ممكن ميكند. بنابراين ITU تلاشهاي خود را به منظور بررسي مسايل مختلف در اتصال جهاني به اينترنت را به عنوان موضوعي داراي اهميت و فوقالعاده ادامه خواهد داد.
برنامه تونس Ecosoc را مامور كرده تا ساز و كارهاي پيگيري اسناد WSIS را عملياتي و اجرايي كند. بنابراين سازمان اقتصادي – اجتماعي سازمان ملل نيز به طور جدي درگير جامعه اطلاعات خواهد بود.
در نهايت از مجمع عمومي سازمان ملل نيز خواسته شده تا روز 17 ماه مه را به عنوان روز جهاني جامعه اطلاعات به ثبت برساند.
بنابراين اجلاس تونس پايان كار نبود. قطار جامعه اطلاعات، در مسير طولاني خود به سوي توسعه و در نهايت ايجاد جامعه جهاني اطلاعات، تنها از دو ايستگاه گذشته است.
يوشيو اوتسومي در سخنان خود در نشست پاياني (هشتم) اجلاس تونس جامعه جهاني را خطاب قرار داد و گفت: در نتيجه اين اجلاس، رهبران جهان كاملا به اهميت و ضرورت فناوري اطلاعات و ارتباطات اشراف يافتهاند.
وي همچنين اعلام كرد كه «WSIS تنها راجع به فناوري نيست؛ بلكه بيشتر به انسان و ظرفيتهايش توجه دارد».
در آينده به بررسي سند تعهدنامه برنامه تونس براي جامعه اطلاعات و ساير موارد مرتبط با اجلاس WSIS نیز خواهم پرداخت.
+ نوشته شده در جمعه هجدهم آذر 1384ساعت 16:46 توسط ایمان بیک
|
گزارش اجلاس تونس (بخش نخست)
دور دوم اجلاس جهاني درباره جامعه اطلاعات WSIS روز 18 نوامبر (27 آبان ماه 1384) پس از تقريبا يك هفته مذاكرات فشرده، 8 جلسه اصلي ، 308 رويداد موازي و 33 كنفرانس مطبوعاتي در مركز نمايشگاهي الكرام شهر تونس پايان يافت.
در اين اجلاس نزديك به 19 هزار مشاركت كننده از 174 كشور جهان، نهادهاي سازمان ملل بخش خصوصي و جامعه مدني گرد هم آمدند تا به بررسي راهكارهاي كاهش شكاف ديجيتال و بهرهگيري از فناوري اطلاعات و ارتباطات در پيشبرد توسعه اقتصادي و اجتماعي بپردازند.
نتيجه اين اجلاس نيز در قالب دو سند؛ «تعهد نامه تونس» (Tunis Commitment) به عنوان سند سياسي و «برنامه تونس براي جامعه اطلاعات» به امضاي رهبران كشورهاي دنيا رسيد.
يوشيو اوتسومي دبير كل اجلاس و دبير كل اتحاديه جهاني ارتباطات دور برد (ITU) در نشست پاياني اجلاس هياتهاي نمايندگي كشورهاي جهان را خطاب قرارداد و گفت: راه درازي طي شده است، و از طرح ايده اين اجلاس در مينياپوليس آمريكا (در جريان كنفرانس ITO) 7 سال گذشته است.
وي افزود: مرحله اول حركت ما به سوي جامعه اطلاعات در شهر تونس به پايان رسيد؛ كشوري كه با پيشنهاد خود ايده اين حركت جهاني را مطرح كرد.
به گفته اوتسومي: WSIS رويداد يگانهاي است كه در دو مرحله برگزار شده است. براساس اين رويكرد يك اجلاس در كشوري توسعه يافته ( سوئيس) و ديگري در يك كشور در حال توسعه (تونس) برپا شد تا به ما اطمينان بخشد، دامنه گستردهاي از مسايل مرتبط با جامعه اطلاعات، مورد توجه قرار گرفته و بررسي ميشود.
اوتسومي افزود: اين روند دو مرحلهاي، ايجاد يك طرح دقيق براي پيادهسازي جامعه اطلاعات در سطوح ملي، منطقهاي و بينالمللي را ممكن كرده است. WSIS درباره استفاده بهينه از فرصتها و ابزار جديد بحث ميكند و بر ارزش گفتوگو و همكاري جهاني براي تامين نيازهاي روبه گسترش قرن 21 تاكيد دارد.
به گفته دبيركل ITU، جامعه اطلاعات ميتواند يك فرصت برنده- برنده براي همه باشد.
حضور جهاني
دور دوم اجلاس جهاني درباره جامعه اطلاعات براساس آخرين آمار، شاهد حضور 19 هزار و 401 نفر بوده اين آمار در مقايسه با دور اول نشانگر افزايش بيش از 4 هزار نفري مشاركتكنندگان است كه به خودي خود، حاكي از افزايش توجه جهاني به اين موضوع است.
در اجلاس تونس 46 رييس دولت و 197 نخستوزير و وزير، 5 هزار و 857 نماينده از 174 كشور (به همراه اتحاديه و شوراي اروپا)، يك هزار و 508 نماينده از 92 سازمان بينالمللي، 6 هزار و 241 نماينده از 606 سازمان غيردولتي و جامعه مدني به همراه 4 هزار و 816 نماينده از 266 نهاد بخش خصوصي حضور داشتند و يك هزار و 222 روزنامه نگار به نمايندگي از 642 موسسه رسانهاي اخبار و گزارشهاي اجلاس را پوشش ميدادند.
از ايران نيز 7 خبرنگار و عكاس به همراه هيات علمي- فرهنگي جمهوري اسلامي ايران به انعكاس اخبار و گزارشها پرداختند.
براي تسهيل در انجام وظايف روزنامهنگاران، يك مركز رسانهها (Press Center) با تعداد زيادي كامپيوتر، اينترنت پرسرعت، پرينتر، فاكس و تلفن تدارك ديده شده بود.
نمايشگاه
ICT 4D (فناوري اطلاعات و ارتباطات در خدمت توسعه) شعار فاز اول اجلاس در ژنو بود كه نمايشگاهي را نيز با مضمون همين شعار در كنار خود داشت. در اجلاس تونس جامعه جهاني با شعار ICT UALL (فناوري اطلاعات و ارتباطات براي همه) در نمايشگاهي حاضر شده بود كه در آن، 319 غرفه در مساحتي بالغ بر 11 هزار مترمربع برپا شده بود.
غرفههاي دولتي، بخش خصوصي و جامعه معدني از 66 كشور جهان در 5 منطقه تعريف شده براي اين نمايشگاه، با نامهاي راهكارهاي الكترونيكي، دسترسي فراگير، توسعه و مشاركت، پژوهش، نوآوري و غرفههاي ملي مرتب شده بود.
اين نمايشگاه به موازات خود به برگزاري تعدادي كارگاه آموزشي نيز انجاميد.
ايران نيز غرفهاي در اين نمايشگاه تدارك ديد كه مورد توجه ملل مختلف جهان قرار گرفت و به گفته حاضران، استقبال از غرفه ايران، مايه شگفتي بود. 10 كارگاه آموزشي از جمله با موضوعات ICT روستايي، آموزش و بهداشت و تجارت، حريم خصوصي در اسلام حاصل فعاليت جنبي نمايشگاهي تيم ايران بود
موضوعات مهم اجلاس
سه موضوع كليدي نشستهاي مقدماتي اجلاس WSIS يعني راهبري اينترنت، راهبردهاي مالي و مكانيزمهاي پياده سازي برنامه اقدام و پيگيري اسناد به متن اجلاس كشيده شد و به مباحثات داغ و فشردهاي انجاميد كه در ادامه به نتايج حاصله از هر كدام از اين مباحثات خلاصهوار اشاره ميكنيم.
راهبري اينترنت
در واقع موافقت دول جهان در مورد راهبري اينترنت را ميتوان يك نقطه عطف در اين مورد دانست. در اجلاس تونس، كشورهاي جهان، نياز به يك فضاي مشاركتي براي راهبري اينترنت را مورد تاكيد قرار داده و به اصول راهبردي و ساز و كاري جديد دست يافتند. براساس اين توافقات، «تمامي دولتها بايد نقش و مسووليتي مساوي در راهبري اينترنت داشته باشند» كه در ضمن بر ادامه «پايداري، امنيت و كاربري اينترنت» نيز تاكيد ميكند. همچنين «ملل جهان نبايد در تصميم گيري درباره كدهاي ملي و دامينهاي سطح بالا (CC TLD) ساير كشورها مداخله كنند.»
همچنين توافق شد كه «تمامي ذينفعان بايد در زمينه سياستهاي عمومي و نامهاي دامنه سطح بالاي عمومي (gtlD) به همكاري و مشاركت» بپردازند.
اين همكاري كه شامل «توسعه و ايجاد اصول عملياتي جهاني درباره سياستهاي عمومي راهبري اينترنت» ميشود، در واقع «مديريت منابع حياتي اينترنتي» را مدنظر قرار ميدهد. براساس توافقهاي صورت گرفته در تونس اين فضاي مشاركتي در سه ماهه اول سال 2006 ميلادي شكل عملياتي به خود خواهد گرفت.
يكي ديگر از نتايج مهم اجلاس تونس در زمينه راهبري اينترنت ، ايجاد مجمع راهبري اينترنت ( IGF) بود. وظيفه برگزاري اين مجمع به دبير کل سازمان ملل سپرده شده و از طريق آن ، فضايي براي گفت و گو و تبادل نظر تمامي ذي نفعان درباره مسايل وسياست هاي عمومي اينترنت ايجاد مي شود.
پيش بيني شده که اين مجمع ( فوروم) در نيمه اول سال 2006 در قالب گردهم آيي ترتيب داده شده در شهر آتن يونان، تشکيل شود.
IGF در واقع به تبادل اطلاعات و تجربيات موفق مي پردازد و به «يافتن راهکارهايي براي مشکلات کاربري اينترنت مشخص کردن نيازهاي روبه رشد و قرار دادن آنها در برابر چشم سياست گذاران و راهبران فني اينترنت » کمک مي کند.
البته مجمع راهبري اينترنت قرار نيست جايگزين سامانه و سازو کار کنوني و موسسات متولي راهبري فني اينترنت شود. در واقع موضوعات روزانه و فني اينترنت در حوزه اختيارات اين مجمع نيست اين موضوع اگر چه مورد نارضايتي بسياري از کشور هاي مخالف وضع موجود در راهبري اينترنت است و حاکمان فصلي اينترنت نيز تقليل مواضع کشور جهان به سطح فوروم را پيروزي خود ارزيابي مي کنند، اما واقعيت اينجاست که هيچ کس انتظار تغيير و تحول انقلابي و فوري را در راهبري اينترنت نداشت. راه افتادن اين مجمع و از سوي ديگر پيگري موضوع راهبري اينترنت در قالب مکانيزم هاي پيگيري مصوبات اجلاس WSIS ، به هر حال درهاي تحول و تغيير را بازنگه مي دارد و اين موفقيتي براي موافقان تغيير محسوب مي شود.
به عقيده بسياري از کارشناسان اصول و مواد مورد توافق در اجلاس تونس، نقطه عطفي است در مسير بين المللي شدن راهبري اينترنت در سال هاي آينده . ادامه تحول در مديريت منابع اينترنتي در سطح ملي و منطقه اي به نوعي علايق و حقوق ملي کشور ها را در مديريت منابع اينترنت آنها ، تضمين ميکند.
ساز و کارهاي مالي
اسناد WSIS بار ديگر بر توافقات ژنو مبني بر شناسايي بر «ict» به عنوان ابزار کليدي در استراتژي هاي توسعه ملي تاکيد مي کند و به اين منظور، ايجاد شرايط مالي مناسب به منظور پياده سازي ICT در جهت دستيابي به اهداف توسعه هزاره سازمان ملل ضروري است.
اين سند تاسيس صندوق همكاري ديجيتالي را تشويق ميكند. همچنين در آن زمينههايي كه ميتوان در آنها، ساز و كارهاي مالي موجود را بهبود بخشيد، مشخص شده است.
جامعه جهاني تاكيد دارد كه زير ساختهاي ICT به ويژه در كشورهاي توسعه نيافته، صرفا با سرمايهگذاري عمومي قابل ايجاد نيست.» همچنين مشخص است كه «سرمايهگذاري بخش خصوصي و نيروي بازار نيز به تنهايي ضامن حضور كشورهاي در حال توسعه در بازار جهاني خدمات ICT» نخواهد بود. بنابراين مشاركت و همكاري قويتر جهاني در اين زمينه يك اصل ضروري است.
از اين منظر، ايجاد صندوق همكاري ديجيتال كه به پيشنهاد آفريقاييها و حمايت كشورهايي همچون سوييس مطرح شد و البته كشورهايي همچون آمريكا، از آغاز به آن روي خوش نشان ندادند و در اجلاس تونس مورد تاكيد مجدد قرار گرفت و ساز و كارهاي مديريت آن مشخص شد.
+ نوشته شده در جمعه چهارم آذر 1384ساعت 16:59 توسط ایمان بیک
|